Бас ауруы, бас айналу, есінен тану, ұйқының бұзылуы — мұндай шағымдармен пациенттер дәрігерге жиі жүгінеді. Кейбір жағдайларда маман электроэнцефалографиядан (ЭЭГ) өтуді ұсынуы мүмкін. Бұл қандай зерттеу, кімдерге қажет және оған қалай дайындалу керектігі туралы ҚР Президенті Іс басқармасы Медициналық орталығының Ұлттық госпиталінің жоғары санатты функционалдық диагностика дәрігері Шепелева Юлия Вячеславовна айтып береді.
— Юлия Вячеславовна, ЭЭГ дегеніміз не және бұл зерттеу не үшін жүргізіледі?
— Электроэнцефалография немесе ЭЭГ — мидың жұмысын бағалауға мүмкіндік беретін қауіпсіз әрі ауыртпайтын зерттеу әдісі. Арнайы датчиктердің көмегімен біз мидың электрлік белсенділігін тіркейміз. Алынған мәліметтер дәрігерге ықтимал бұзылыстарды анықтауға, диагнозды нақтылауға және әрі қарайғы емдеу тактикасын айқындауға көмектеседі.
— Қандай белгілер байқалған жағдайда пациентке ЭЭГ-ден өту ұсынылады?
— Зерттеу емдеуші дәрігердің тағайындауымен белгілі бір көрсетілімдер болған кезде жүргізіледі. Көбінесе бұл — бас ауруы, бас айналу, есінен тану, құрысу ұстамалары, ұйқының бұзылуы, бас-ми жарақаттарының салдары, сондай-ақ есте сақтау қабілетінің немесе зейіннің төмендеуі. Сонымен қатар, ЭЭГ эпилепсияны диагностикалау және жүйке жүйесі ауруларын емдеудің тиімділігін бақылау үшін қолданылады.
— Көптеген пациенттер процедура алдында алаңдайды. Ол ауырта ма?
— Жоқ, мүлде ауыртпайды. ЭЭГ — ең жайлы диагностикалық процедуралардың бірі. Зерттеу кезінде пациент ауырсынуды немесе жайсыздықты сезінбейді. Датчиктер ағзаға ешқандай әсер етпейді және электр тогын өткізбейді — олар тек мидың табиғи электрлік белсенділігін тіркейді.
— Зерттеу қалай өтеді?
— Пациент ыңғайлы қалыпта орналасады, содан кейін басына электродтары бар арнайы қалпақша кигізіледі. Зерттеу барысында тыныштық сақтап, мүмкіндігінше қозғалмау маңызды. Кейде біз пациенттен көзін ашып-жұмуын, терең тыныс алуын немесе жыпылықтаған жарыққа қарауын сұраймыз. Мұндай функционалдық сынамалар мидың жұмысын жан-жақты бағалауға мүмкіндік береді. Орта есеппен зерттеу 20–40 минутқа созылады.
— ЭЭГ-ге арнайы дайындалу қажет пе?
— Дайындық өте қарапайым. Зерттеу алдында басты жуып, шашқа арналған сәндеуге арналған құралдарды қолданбаған жөн. Егер емдеуші дәрігердің арнайы ұсынымдары болмаса, зерттеу алдында жақсылап ұйықтап алған дұрыс. Тексеру күні энергетикалық сусындардан бас тартып, қою кофе мен шайды тұтынуды шектеу ұсынылады. Сондай-ақ қабылдап жүрген дәрілік препараттар туралы дәрігерге міндетті түрде хабарлау қажет.
— Егер дәрігер ЭЭГ тағайындаса, тексеруді кейінге қалдырмау неге маңызды?
— Өйткені уақтылы диагностика — тиімді емдеудің алғашқы қадамы. ЭЭГ көптеген аурулар әлі де сәтті түзетілуі мүмкін ерте кезеңде мидың жұмысындағы өзгерістерді анықтауға мүмкіндік береді. Зерттеу неғұрлым ертерек жүргізілсе, емдеуші дәрігер соғұрлым тез нақты диагноз қойып, қажетті емді тағайындай алады.
ҚР Президенті Іс басқармасы Медициналық орталығының Ұлттық госпиталінде электроэнцефалография заманауи жабдықтарда, мол тәжірибесі бар функционалдық диагностика дәрігерлері тарапынан жүргізіледі. Зерттеу дәрігердің жолдамасы бойынша, қолданыстағы барлық диагностикалық стандарттарды сақтай отырып орындалады, ал алынған нәтижелер пациентті әрі қарай тексеру мен емдеу тактикасын айқындауға көмектеседі.
